İstibdat (Baskı) Dönemi'nin Özellikleri

• Basına sansür konuldu.
• Hafiyelik Teşkilatı kuruldu.
• Sanay-i Nefise Mektebi kuruldu.
• Yıldız Sarayı yapıldı.
• Hamidiye Alayları kuruldu(Ermeni faaliyetlerine engel olmak için).
• Tanzimat Dönemi'nde kurulan Memleket Sandıkları bu dönemde Ziraat Bankası'na dönüştü.
• Berlin-Bağdat Demiryolu hattı bir Alman şirketine ihale edildi.

Çanakkale Cephesi

• Müttefikleri olan Rusya'ya yardım etmek ve Osmanlı Devleti'ni savaş dışı bırakmak isteyen, İtilaf Devletleri tarafından açıldı.
• Gösterdiği başarılar sonucu Mustafa Kemal, Tuğgeneralliğe terfi etti.
• Rusya'ya yardım gidemediği için buradaki ekonomik kriz arttı ve çarlık rejimi yıkıldı; Bolşevik rejimi iktidara geçti.
• 1. Dünya Savaşı'nın uzamasına neden oldu.
• Çanakkale Savaşları İstanbul'un işgalini geciktirmiştir.

NOT: Mustafa Kemal bu cephede Anafartalar Grup Komutanı olarak görev yapmıştır.

NOT: Mustafa Kemal bu savaşta askerlerine "Ben size savaşmayı değil,ölmeyi emrediyorum." demiştir.

NOT: 1. Dünya Savaşı sırasında başarılı olduğumuz tek cephe, Çanakkale Cephesi'dir.

GÖKTÜRKLER

• Hunlardan sonra Orta Asya'ya egemen olmuşlardır.
• 1. ve 2. Göktürk Devleti olmak üzere iki devlet kurmuşlardır.
• 1. Göktürk Devleti'nin başkenti Ötügen, ilk hükümdarı Bumin Kağan'dır. Bumin Kağan ülkeyi kardeşi İstemi Yabgu ile birlikte yönetmiştir(ikili teşkilat).

NOT: İkili Teşkilat yönetimi Türk devletlerinde federal bir yapının olduğunu göstermektedir.

• Tarihte, Türk adıyla kurulan ilk devlettir.
• 2. Göktürk Devleti'ne Kutluk Devleti de denilir.
• Kutluk Devleti'nin en güçlü olduğu dönemler: Bilge Kağan ve Kültigin dönemleri olmuştur.
• 38 harfli Göktürk Alfabesi'ni oluşturmuşlardır(Türk tarihinin ilk milli alfabesidir).
• Türk boylarını birleştirerek, "ulus" bilincini kazandırmışlardır.
• En önemli destanları Ergenekon Destanı'dır.

Orhun Kitabeleri:

• Kutluk Devleti'ne aittir.
• Türk tarihi ve Türk edebiyatı'nın ilk yazılı belgeleridir.
• Kültigin, Bilge Kağan ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiş ve Göktürk Alfabesi'yle Yoluğ Tigin tarafından yazılmıştır.

NOT: Göktürklerin Türk adıyla devlet kurmaları, bağımsızlık için isyan etmeleri ve milli bir alfabe kullanmış olmaları "milliyetçi" bir anlayışa ship olduklarını göstermektedir.

Misak-ı Milli Kararları (28 Ocak 1920)

• Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı sırada Türk ve Müslümanların çoğunlukta bulunduğu yerler vatan sınırlarıdır.
• 3 Bölgede gerekirse halkoyuna gidilecektir.

Bunlar;

• Batı Trakya
• Kars, Ardahan, Batum
• Arap toprakları

• Boğazlar, güvenliği sağlandığı takdirde dünya ticaretine açılabilir.
• Bağımsızlığımızı zedeleyecek hiçibir ekonomik ve siyasi taviz (kapitülasyon gibi) verilemez.
• Azınlıklara verilecek olan haklar, yabancı memleketlerde yaşayan azınlıklara verilen haklar kadar olacaktır.

Özü: Vatan bir bütündür,parçalanamaz.

Önemi:

• Vatan sınırları çizildi.
• Misak-ı Milli'nin ilan edilmesi üzerine İtilaf Devletleri İstanbul'u resmen işgal ettiler(16 Mart 1920). Meclis Padişah Vahdettin tarafından kapatıldı.
• İstanbul'dan Ankara'ya aydın göçü arttı.
• Mustafa Kemal'in haklılığı anlaşılmış ve Milli Mücade'ye duyulan güven artmıştır.

NOT: Misak-ı Milli'de ulusal bağımsızlık yer almaktadır. Ulusal egemenlikten bahsedilmemiştir.

Islahat Fermanı (1856)

• Dönemin padişahı: Abdülmecid

Amacı; 1856 Kırım Savaşı sonrasında Paris'te toplanacak konferansta, Osmanlı Devleti'nin içişlerine müdahaleyi önlemektir.

Ferman'ın Getirdikleri:

• Gayr-i müslimler devlet memuru olabilecekler
• Askerlik için nakdi bdel usulü getirelecek (cizye vergisi kaldırıldı)
• Gayr-i müslimler, il meclislerine üye olabilecekler (böylece yerel yönetimlerde etkinlikleri artacak)
• Gayr-i müslimler, mal ve mülk edinebilecek, banka ve şirket kurabilecek, her türlü eğitim kurumlarına girebileceklerdir.
• Hristiyan ve Musevileri küçük düşürücü deyim ve sözler kullanılmayacak

NOT: Fermana rağmen Avrupalı devletler, Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdahale etmişlerdir.

Tanzimat Fermanı (1839)

Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu)

• Dönemin padişahı: Abdülmecid
• Dönemin sadrazamı: Mustafa Reşit Paşa (Fermanı kaleme alan kişidir).

Amacı;Mısır ve Boğazlar Sorunu'nda Avrupa'nın desteğini almak, Avrupa devletlerininn içişlerimize karışmasını engellemektir.

Ferman'ın Getirdikleri:

• Herkes kanun önünde eşit sayılacak
• Bütün vatandaşların can ve mal güvenliği sağlanacak
• Herkesten gelirine göre vergi alınacak
• Askerlik süresi kısltılacak ve askere alma işlemi belli bir düzene sokulacak(askerlik vatan görevi haline getirildi)
• İşkence ve angarya kaldırılacak
• Mahkemeler açık yapılacak ve mahkeme kararı olmadan kimseye ceza verilmeyecek

NOT:

• Tanzimat Fermanı bir anayasa değildir.
• Padişah kendi gücünün üstünde yasa gücünü kabul etmiştir.
• Bu fermanla Osmanlı Devleti'nde ilk kez hukukun üstünlüğü kabul edilmiştir.

Atatürkçü Düşünce Sistemi ve İlkeler

Atatürkçülüğün Temel Özellikleri

• Kaynağı Türk tarihi ve milletidir.
• Akla ve mantığa uygundur.
• Gerçekçi hedefleri öngörür.
• Türk toplumunun ihtiyaçlarından doğmuştur.
• İlkeleri bütündür.

Atatürkçülüğün Temel Esasları

• Tam bağımsızlık
• Ülke bütünlüğü
• Vatan ve Millet sevgisi
• Barışseverlik
• Milli egemenlik
• Milli dil ve tarih bilinci

Temel İlkeler

• Cumhuriyetçilik
• Milliyetçilik
• Halkçılık
• Laiklik
• İnkılapçılık
• Devletçilik

Kavimler Göçü (M.S. 375)

Asya Hun Devleti'nin parçalanmasından sonra Hunların bir bölümünün Balamir önderliğinde Karadeniz'in kuzeyinden batıya doğru ilerlemeleri sonıcunda rahatsız olan Germen kavimlerinin, birbirlerini iterek Avrupa'ya kadar geldikleri göç dalgasıdır.

Bu göç sonucunda;

• Avrupa'da yeni milletler ortaya çıktı ve Avrupa'nın bugünkü etnik yapısı oluştu.
• Roma İmparatorluğu ikiye ayrıldı(395).
• Batı Roma İmparatorlupu yıkıldı(476).
• Feodalite (derebeylik) rejimi ortaya çıktı.
• Avrupa Hun Devleti kuruldu.
• İlk Çağ sona erdi ve Orta Çağ başladı.

UYGURLAR

• Bilge Kül Kağan tarafından Ötüken'de kurulmuştur.
• Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğudur. Yerleşik hayata geçtikleri için sur yapımı, mimari ve tarımda ilerleme göstermişlerdir.
• 14 harfli Uygur Alfabesi'ni oluşturmuşlardır.
• Türk mimarisinin ve heykellerinin ilk örneklerini vermişlerdir.
• Maniheizm ve Budizm dinlerini benimsemişlerdir.
• Türk tarihinin ilk şehirlerini kuran Türk topluluğudur(Beşbalık, Ordubalık, Turfan, Karaşar).
• Orta oyununu sahneleyerek, Türk tiyatrosunun ilk örneğini vermişlerdir.
• Çin'den kağıt ve matbaayı alarak geliştirmişlerdir.
• Karabalgasun,Sine,Uşi Yazıtları, Yaratılış(Türeyiş) Destanı,Göç Destanı Uygurlar'a aittir.

NOT:

• Uygurların, Maniheizm ve Budizm inançlarını benimsemeleri, savaşçı özelliklerini olumsuz yönde etkilemiştir.
• Maniheizm dinine ait terimleri Türkçe'ye çevirmiş olmaları Uygurların ulusçu bir kimliğe sahip olduklarını göstermektedir.
• Saray ve tapınakların varlığı yerleşik hayata geçildiğinin göstergesidir.

1. Mahmut (1730-1754)

• Avrupa tarzı ilk teknik okul Hendesehane açıldı.
• Humbaracı Ocağı geliştirildi.
• Kont Dö Boneval, Osmanlı Devleti'nin yönetimine girdi.
• Halk Kütüphanesi kuruldu.
• Fransızlara verilen kapitülasyonlar daimi oldu.

İnkılaplar

Türk İnkılabı'nın Özellikleri

• Toplumsal bir harekettir.
• Demokratiktir.
• Evrensel niteliktedir.
• Akılcı yöntemlerle yapılmıştır(Dogmatik değildir).
• Halkın bütününü hedef almıştır.
• Türk toplumunun ihtiyaçlarından doğmuştur.

Osmanlı Devleti'nde Düşünce Akımları

• Osmanlıcılık
• İslamcılık (Ümmetçilik)
• Türkcülük
• Batıcılık
• Adem-i Merkeziyetçilik (Federalcilik)

Lale Devri-Tanzimat Dönemi-Batıcılık

1. Meşrutiyet Dönemi-Osmanlıcılık

İstibdat Dönemi-İslamcılık (Ümmetçilik)

2. Meşrutiyet Dönemi-Türkçülük

Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920)

• Sevr Antlaşması Damat Ferit Hükümeti döneminde imzalanmıştır.

Buna göre;

• Osmanlı Devleti, İstanbul çevresi ile Anadolu'da küçük bir toprak parçasından ibaret olacak; ancak antlaşma hükümetlerine uyulmazsa İstanbul ellerinden alınacaktır.
• Boğazlar; bütün devletlerin gemilerine açık olacak ve Boğazlar Komisyonu tarafından yönetilecektir.
• Kapitülasyonlar ve azınlıklara verilen haklar genişletilecektir.
• Osmanlı ordusu sınırlandırılacak ve zorunlu askerlik kaldırılacaktır.
• Doğu Anadolu Bölgesi'nin bir kısmında Ermeni Devleti, Güneydoğu Anadolu'da özerk bir Kürt Devleti kurulacaktır.

Cemiyetler

Milli Varlığa Yararlı Cemiyetler

1. İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
2. Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
3. Trabzon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
4. Redd-i İlhak Cemiyeti (Yunanlılara karşı kurulmuştur)
5. Trakya Paşaeli Cemiyeti
6. Kilikyalılar Cemiyeti (Adana ve çevresini Fransızlardan korumak için kurulmuştur)

Duraklama Dönemi

Duraklamanın Nedenleri:

• Merkesi otoritenin bozulması
• Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması
• Savaşların uzun sürmesi
• İlmiye sınıfının bozulması
• Çok uluslu yapının millet olma bilincini engellemesi
• Ticaret yollarının yön değiştirmesi(Coğrafi Keşifler)
• Avrupa'nın bilim ve teknolojik bakımdan ilerlemesi, Osmanlı'nın bu gelişmelerin dışında kalması

1. Abdülhamit

1. İstihkam okulu açıldı.
2. Humbaracı ve Lağmcı ocakları kuruldu.
3. Tersaneler kuruldu ve donanma yenilendi.
4. Yeniçerilerin sayımı yapıldı.
5. Ulufe alım satımı yasaklandı.
6. Cülus bahşişi kaldırıldı.